Willy van Beveren

Algemeen
Het Gedenkteken ‘Slachtoffers Schouwen-Duiveland’ is aan de muur van de Nieuwe Kerk in Zierikzee bevestigd, ter nagedachtenis van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Onwillekeurig worden voorbijgangers naar dit indrukwekkende monument getrokken, vaak in gedachten: “zo veel namen … nooit geweten”. Achter elke naam op dit gedenkteken gaat een verhaal schuil, over hoe het was, over ellende, lijden, doorzettingsvermogen en moed. Ze vertellen over de bezetting, de Jodenvervolging, de inundatie, de gedwongen evacuatie, de bevrijding en de terugkeer. Van al die  indrukwekkende verhalen zijn een aantal geselecteerd en vormen gezamenlijk het verhaal van Schouwen-Duiveland, dat als laatste gebied van Zeeland werd bevrijd op 7 en 8 mei 1945. We mogen het nooit vergeten.

Willy van Beveren

Willy van Beveren
Luchtfoto Brouwershaven Lancaster Bommenwerper 1944
Cornelis van Beveren 1
B24M Liberator

Op 2 december 1944 worden alle mannen tussen 17 en 40 jaar door de Duitsers opgeroepen voor de ‘Arbeitseinsatz’. Je verstoppen is op het geïnundeerde eiland erg lastig geworden. Beurtschipper Cornelis van Beveren uit Brouwershaven is 38 jaar wanneer hij in Duitsland wordt tewerkgesteld. Hij komt terecht in een werkkamp in de buurt van Hamburg. In het laatste oorlogsjaar kan overigens beter worden gesproken van een strafkamp. Het is hard werken, er is veel te weinig voedsel en bombardementen en afranselingen vergen hun tol. Als Duitsland op 7 mei 1945 capituleert begint Cornelis aan de lange tocht naar huis. Hij is erg verzwakt, ziek en ondervoed.

Kort daarvoor op 5 april 1945, nota bene een maand voor de bevrijding vliegt met veel geraas een Amerikaanse bommenwerper type B24M Liberator laag over het eiland. Het toestel, op weg naar Zuid-Duitsland, verlaat op een hoogte van 6.000 meter zuidelijk van Breda de formatie, meldt een brandstofprobleem. De bommenwerper is duidelijk in moeilijkheden en keert terug. Laag vliegt het ‘vliegend fort’ op Brouwershaven af. Ze weten niet goed waar ze zijn en vliegen voor hun oriëntatie recht over Brouwershaven.

De Duitsers hebben een uitkijkpost boven in de toren van de Sint Nicolaaskerk. De wachtpost ziet het vliegtuig aankomen en vuurt een lichtkogel af om de matrozen van twee tot patrouilleschepen omgebouwde kotters in de haven te waarschuwen. Die hebben ‘Flugabwehrkanone’, afgekort Flak, aan boord. Omdat de bommenwerper zo laag vliegt en recht overkomt, is het een gewillige prooi. Het enorme toestel wordt doorzeefd en stort neer aan de Schenkeldijk. Het vliegtuig is volkomen verwoest. Niet ontplofte bommen, boordgeschut, munitie en zuurstoftanks, alles ligt verspreid over de akker. De negen Amerikaanse soldaten komen allemaal om.

Vlak na de bevrijding, op zondagmiddag 17 juni 1945 is de 13-jarige Willy van Beveren op de Schenkeldijk te vinden. Hij rommelt wat in de restanten van de neergestorte B24M Liberator. Snel gaat hij nog even naar huis om een tangetje te halen. Dan gaat het mis. Hij knutselt aan de munitie en de boel ontploft. De jongen wordt zwaargewond in het ziekenhuis te Noordgouwe opgenomen en overlijdt. Hij wordt begraven op de dag dat hij 14 jaar zou zijn geworden. Zijn vader Cornelis is twee dagen voor de begrafenis thuisgekomen. Er moet voor hem een stoel worden gehaald voor bij de begrafenis, omdat hij zo lang niet kan staan.