Aan de gevel boven u is een koperen gedenkplaat bevestigd. In 1826 is hier geboren Pieter Caland, de ontwerper van de Nieuwe Waterweg en grondlegger van de Rotterdamse welvaart ! Dat is nogal wat en prikkelt de fantasie. Pieters vader was ingenieur bij de waterstaat en zijn grootvader dijkwerker. Weg- en Waterbouwkunde is Pieter dus met de paplepel ingegoten. Je zou kunnen zeggen: de appel valt niet ver van de boom. Wat is zijn verhaal ? ...
Pieter Caland in vol ornaat
De eerste vraag is: “hoe komt de familie Caland hier in Zierikzee terecht ?” Dan moet eerst het verhaal van Abraham Caland worden verteld. Abraham is geboren in 1789 en komt uit Westkapelle. Hij is de zoon van een dijkwerker die werkt aan de Westkapelse Zeewering. Het gezin is zo arm dat Abraham moet gaan bedelen in de omliggende dorpen om wat geld bij elkaar te sprokkelen. Hij vindt een onderwijzer die veel in hem ziet en die zorgt ervoor dat hij in Middelburg wordt toegelaten tot de opleiding voor waterstaatkunde. Hij slaagt met glans en begint een carrière als waterstaatkundig opzichter. Ondertussen is hij in 1815 getrouwd met Catherina van der Plas uit Middelburg. In 1816 wordt hij benoemd tot ingenieur 2e klasse in dienst van Rijkswaterstaat. In 1826 wordt zijn stadplaats Zierikzee en wordt hij verantwoordelijk voor inpolderingen, oeverwerken en kustverdediging. Ze gaan wonen aan de Oude Haven 51 en daar wordt in 1826 Pieter geboren.
Anders dan zijn vader groeit Pieter op in een welvarend gezin. Pieter wordt toegelaten tot de Koninklijke Militaire Academie in Breda en wordt als kadet der Genie opgeleid in de waterbouwkunde. Hij slaagt met glans als beste van zijn klas. Hij is 26 jaar wanneer hij in 1852 in Zierikzee trouwt hij met Helena Carolina de Jonge uit Noordgouwe. Pieter krijgt ook een dienstverband bij Rijkswaterstaat. Hij wordt benoemd als aspirant-ingenieur en begint in 1847 zijn carrière in Zierikzee onder directe leiding van zijn vader. In 1849 wordt hij overgeplaatst naar Purmerend waar hij zich verdiept in oeververdediging en de havenwerken van de Waddeneilanden. Hij wordt bevorderd tot ingenieur 2e klasse.
Overzichtskaart van de werken voor het graven van de Nieuwe Waterweg
In 1852 wordt zijn nieuwe standplaats Brielle en daar komt het probleem van de haven van Rotterdam op zijn bordje terecht. De bereikbaarheid van de haven van Rotterdam is een steeds groter probleem geworden. Eigenlijk is Rotterdam helemaal geen geschikte locatie meer voor een zeehaven. Het mondingsgebied van Het Scheur en de Nieuwe Maas is erg veranderlijk en zandbanken verplaatsen zich voortdurend. Het was onvermijdelijk dat er iets moest gebeuren. Dat prikkelde Pieter om oplossingen te bedenken. Let wel, de tijd van de centrifugaalpomp en grootschalig baggeren moest nog komen. In zijn hoofd groeide een revolutionair plan: riviernormalisatie vanaf Krimpen aan de IJssel, een doorsteek naar Zee door het doorgraven van de duinen bij Hoek van Holland en het aanleggen van twee strekdammen in zee. De jonge Caland stelde zich daadkrachtig op en stelt voor alle bestaande plannen terzijde te schuiven en te kiezen voor het graven van een open waterweg en de kortste route naar zee. Dat ging niet zonder slag of stoot. Zijn ideeën trokken uiteindelijk de aandacht van de minister en Pieter krijgt in 1856 de opdracht zijn plan verder uit te werken.
Zijn plan gaat uit van de uitschurende werking van stromend water. De riviermonding blijft op een natuurlijke manier op diepte, mits de monding trechtervormig is vormgegeven. Hij noemde dit een homeopathische oplossing. Tegenwoordig zouden we zeggen: bouwen met de natuur. Zijn plan wordt uiteindelijk door Thorbecke in 1862 door de tweede kamer geloodst en Pieter krijgt de leiding over de uitvoering. De Nieuwe Waterweg komt tot stand in de periode 1866-1872. Dankzij Pieter Caland kan Rotterdam uitgroeien tot een wereldhaven.
Hij wordt benoemd tot hoofdinspecteur van Rijkswaterstaat en nog veel onderwerpen komen op zijn bureau terecht inuit binnen- en buitenland. Hij overlijdt in 1902 in Wageningen. Pieter Caland, een grote waterbouwer en onafhankelijk denker die ervoor koos zijn eigen koers te varen, tegen de stroom in.